Türkmen sahrasynda at sürmek sungaty

Türkmen sahrasynda at diňe bir haýwan däl; ol janly ruh bolup, türkmen halkynyň durmuşy, taryhy we şahsyýeti bilen berk baglanyşypdyr. Öňki döwürlerden bäri, at sürmek türkmenler üçin diňe gatnaw serişdesi bolman, eýsem çynlakaý sungat, jemgyýetçilik däp-dessur we gaýduwsyzlyk hem-de äheňlilik nyşany bolupdyr.

Meşhur türkmen atlarynyň bedeni uzyn, boýny beýik we ädimleri ýumşak, berk we asuda bolup, asyrlaryň dowamynda gazanylan tejribe, üns bilen terbiýelemek we tebigata çuňňur hormat bilen baglanyşyklydyr. Türkmen at sürüjisi çagalygyndan başlap at bilen ulalýar; olaryň arasyndaky baglanyşyk eýeçilikden hem ýokary, ynam, düşünişmek we ruhdaşlyk esasyna gurlan baglanyşykdyr.

Bu sebitde at sürmek sungaty diňe çalt sürmek bilen çäklenmeýär. Aty ýokary tizlige çykaryp dolandyrmak, görkezme hereketlerini ýerine ýetirmek, ýerli ýaryşlardaky başarnyklary görkezmek we hatda aty bezemek üçin öndürilen el işleri we nakyşly esbaplar bilen bezemek, bu gadymy sungadyň bir bölegidir. Ýalpyldawuklar, joraplar we atlaryň mata bezegleri köplenç türkmen däplerine laýyk nakyşlar bilen bezelýär we bu bölekler hem sebit halkynyň el sungatynyň aýratyn nusgasy bolýar.

At sürmek baýramçylyklarda, nikah toýlarynda we türkmen sahrasynyň däp-dessur baýramlarynda uly orun eýeleýär. At ýaryşlary, häzirki wagtda hem Gönüdekawus ýaly şäherlerde geçirilýän, nesilden nesile geçip gelen gadymy däpler bilen dowam edýär.

Türkmen sahrasynda at sürmek diňe bir başarnyk däl; ol buýsançy, azatlygy we adam bilen tebigatyň baglanyşygyny beýan edýän bir dildir. Atlaryň topdaýyn sesi bilen daslaryň topragynda dowam edýän bu sungat, häzirem janly we ýürekli ýagdaýda dowam edýär.