Eýranda türkmen sahrasyndaky türkmen aýallarynyň iş we bilim ýagdaýy
Türkmen sahrasynyň aýallary, Eýranyň etnik jemgyýetiniň möhüm bölegi hökmünde, hemişe işjeň bolup, ýöne az üns berlen roly bilen bilim we ykdysady ulgamlarda çykyş edipdirler. Bu aýallaryň iş we bilim ýagdaýy bir wagtda medeni, ykdysady, geografik we jemgyýetçilik gurluşlarynyň täsiri bilen şekillendirilip, soňky ýyllarda uly üýtgeşmeler gördi.
Bilim ugurynda, türkmen gyzlarynyň resmi bilim almak mümkinçiligi öňküsi bilen deňeşdirilende ep-esli ýokarlandy. Türkmen sahrasynyň oba we şäher sebitlerinde mekdepleriň giňelmegi we Golestan welaýatynda uniwersitetleriň köpelmegi gyzlaryň orta we ýokary bilimini dowam etdirmäge mümkinçilik döretdi. Häzirki wagtda türkmen aýallary bilim, adamkärçilik ylymlary, lukmançylyk, sungat we hatda käbir hünär ugurlarynda işjeň bolup çykyş edýärler. Şeýle-de bolsa, ýokary derejelerde mekdebi taşlamak, esasan hem oba sebitlerinde, käwagt irki nikalar, maşgalanyň ykdysady kynçylyklary we medeni çäklendirmeler bilen baglanyşykly bolup, esasy kynçylyk bolup galýar.
Iş ugurynda, türkmen aýallary däp bolan öý işleri we resmi däl ykdysady işlerde çykyş edipdirler; mysal üçin haly dokamak, tikinçilik, maldarçylyk we oba işleri. Bu işleriň girdeji çeşmesi bolup durmagyna garamazdan, köplenç hukuk goldawy, ätiýaçlandyryş we iş howpsuzlygy ýok. Soňky ýyllarda bilim derejesiniň ýokarlanmagy bilen, türkmen aýallary mugallymlyk, iş edaralary, saglyk we jemgyýetçilik hyzmatlarynda hem-de resmi işlerde işjeň gatnaşýarlar, emma bu sebitde aýallaryň iş derejesi ýurduň käbir şäher sebitleriniň ortaça derejesinden pes galýar.
Türkmen sahrasynyň bilimli aýallarynyň esasy kynçylyklarynyň biri, sebitde hünäri bilen baglanyşykly iş mümkinçilikleriniň ýoklugydyr. Bu ýagdaý käwagt aýallary uly şäherlere göçmäge ýa-da öýde galmaga mejbur edýär. Şeýle-de, aýallaryň gender roluna bolan däp bolan garaýyşlary, esasanam nikadan soň, olaryň iş bazaryna dowamly gatnaşygyny çäklendirmek mümkin.
Şol bir wagtyň özünde, üýtgeşmäniň oňyn alamatlary hem görünýär. Jemgyýetçilik düşünjesiniň artmagy, medeni we bilim ugrunda aýallaryň işjeňligi we öýde telekeçilik, däp bolan önümleri satmak üçin internet platformalarynyň ulanylmagy, türkmen aýallarynyň ykdysady garaşsyzlygyny artdyrmaga täze mümkinçilikleri döretdi. Köp ýaş aýallar medeni mirasy saklamak bilen bir wagtda bilim almak we durnukly işde işlemek ugrunda deňagramlylygy üpjün etmäge çalyşýarlar.
Umuman, Eýranda türkmen sahrasynyň aýallarynyň iş we bilim ýagdaýy üýtgeýär; bu üýtgeşme däp bolan nusgalardan giňişleýin jemgyýetçilik we ykdysady gatnaşygyna geçişdir. Bilim goldawy, ýerli iş mümkinçiliklerini döretmek we aýallaryň mümkinçiliklerine deň garamak bu ýagdaýy gowulandyrmakda we sebitiň durnukly ösüşine uly goşant goşup biler.
